Boumans Blog

Kredietcrisis maakt politiek overmoedig

Na het massa-ontslag bij voormalig Organon overheerst het gevoel dat Den Haag in actie had moeten komen. Het Nederlandse economische beleid heeft gefaald, vinden velen. De Tweede Kamer wil het industriebeleid nieuw leven inblazen. Op initiatief van het CDA organiseert de Kamer na de zomer een speciale hoorzitting over industriepolitiek.

De christendemocraten voelen de tijdgeest goed aan. Sinds de kredietcrisis is de markt uit, en overheidsingrijpen weer helemaal in. Deregulering van de financiële sector is jammerlijk mislukt en het is aan het doortastende optreden van de politiek te danken dat de economie niet volledig uit de rails liep. De kredietcrisis heeft de overheid nieuw zelfvertrouwen gegeven. De samenleving mag misschien niet maakbaar zijn, de economie is dat wel.

Maar de lijn tussen zelfvertrouwen en overmoed is dun. Banken redden is één ding, de toekomstige richting van de Nederlandse economie bepalen is heel wat anders. Want dat is waar het bij industriepolitiek in de kern altijd om draait: ambtenaren en politici die kiezen waar Nederlandse bedrijven goed in zouden moeten zijn.

Watertechniek heeft de toekomst, zegt de ene Haagse werkgroep. Nanotechnologie gaat het helemaal worden, roept de andere. Biotech, klinkt het uit werkgroep nummer drie. Een taskforce van beleidsmakers wil vol inzetten op groene energie, weer een andere op logistiek. Of moet het toch de creatieve industrie worden waar Nederland zijn geld mee zal verdienen? Welnee, net als vroeger moeten we het hebben van een innovatieve landbouw. Of van de gezondheidsindustrie, maar dan moet de overheid de ontslagen onderzoekers van Organon wel zo snel mogelijk gesubsidieerd emplooi geven in een nieuw op te richten 'lifesciencepark'.

Het juiste antwoord is natuurlijk dat niemand nu kan weten waar Nederland over vijftig jaar goed in zou moeten zijn. Daarom is de enige zekerheid die industriepolitiek biedt dat het overgrote deel van de moeite en subsidies tevergeefs is.

Goede kans dat terwijl Den Haag zich druk maakt over het bepalen van 'sleutelgebieden' en ondernemersverenigingen zich de blaren op de tong lobbyen om te zorgen dat hun sector niet wordt vergeten, de economie een heel andere kant op gaat. Die van de zakelijke dienstverlening bijvoorbeeld. Of van de industriële services. Wie zal het zeggen?

Lees de hele column hier

Paars plus wordt geen links feestje

Eindelijk. Na bijna een maand van ritueel dralen en draaien gaat het in Den Haag vanaf deze week over inhoud. De onderhandelingen over een kabinet van VVD, PvdA, D66 en GroenLinks zijn van start gegaan.

Dat is zeer tegen de zin van VVD-roeptoeter Hans Wiegel, die vreest dat de zijn partij zal verdwalen in een linkse coalitie. Maar dat paars plus een links feestje wordt, staat nog allesbehalve vast.

Wie er het verkiezingsprogramma van D66 op naleest kan moeilijk volhouden dat die partij links is. Alexander Pechtold wil de arbeidsmarkt minstens zo stevig hervormen als de VVD. En op het gebied van de sociale zekerheid zit er ook niet zo veel licht tussen de opvattingen van de liberale partijen.

GroenLinks wil nivelleren, en is in die zin zeker links, maar durft ook een drastische reorganisatie van de arbeidsmarkt aan. De PvdA van Job Cohen lijkt daar schoorvoetend in mee te gaan. Goedbeschouwd is paars plus een evenwichtige coalitie van een grote rechtse partij en een grote linkse partij, en hun twee progressieve zusjes.

Als je die coalitie moet typeren, dan niet als links, maar als progressief. Logisch dat de aartsconservatieve Wiegel zo'n combinatie niet ziet zitten, maar hij gebruikt het verkeerde argument.

Lees de hele column hier

Met een postbode in een afritsbroek eet je geen pannenkoeken

We noemden hem de 'pannenkoekenpost'. Of eigenlijk: pannekoekenpost, want het was de jaren zeventig, dus je schreef het zonder tussen-n. Hij droeg het oude, wat stijve uniform van de PTT-postbode, inclusief pet, en bezorgde jarenlang de post voor alle bewoners aan de lange polderweg waar ik opgroeide.

 

Hoe hij echt heette heb ik nooit geweten, maar zijn bijnaam dankte de pannenkoekenpost aan die zomerdag waarop hij de brieven en de krant door de deur duwde en de geur van versgebakken pannenkoeken door de openstaande keukenramen oppikte. ‘Ruikt lekker’, zei de postbode. ‘Prikt u soms een vorkje mee?’ vroeg mijn moeder. Even later zat een rijtje kinderen met open mond te kijken naar hoe de postbode een pannenkoek met stroop verorberde. Onze eigen bordjes bleven onaangeroerd. Toen veegde hij zijn mond af, sprak ‘bedankt, mevrouw, dag kinderen’, en vervolgde zijn ronde.

 

Waarom waren wij zo onder de indruk? Ik denk omdat de postbode dertig, veertig jaar geleden nog een echte autoriteit was. Hij stond in de maatschappelijke pikorde misschien wel op gelijk niveau met de politieagent. Als zo iemand aanschoof aan een tafel met gewone mensen en kinderen was dat heel bijzonder.

 

Lees de hele column bij De Groene Amsterdammer