Boumans Blog

2010: rijke Amerikanen komen sterven in Nederland

Euthanasie-toerisme in Nederland? Ik verzin het niet zelf, het staat vandaag in de Wall Street Journal (WSJ).

 

Door een bizarre samenloop van omstandigheden (die ik ook niet echt begrijp) is er in 2010 even geen belasting op erfenissen. In 2011 is de ‘estate tax’ weer gewoon terug, maar volgend jaar kunnen rijke Amerikanen gratis sterven.

 

Dat leidt tot een tenenkrommend staaltje opportunistisme: de timing van de laatste adem. De WSJ heeft het over terminale patiënten die hun leven proberen te rekken tot net na morgen middennacht.

 

Andere rijkaards willen juist eerder sterven. Eerder dan 1 januari 2011. En waar kun je ook al weer zelf het tijdstip van de dood bepalen? In Nederland! De WSJ schrijft:

 

The situation is causing at least one person to add the prospect of euthanasia to his estate-planning mix, according to Mr. Katzenstein of Proskauer Rose. An elderly, infirm client of his recently asked whether undergoing euthanasia next year in Holland, where it's legal, might allow his estate to dodge the tax. His answer: Yes.

 

Nooit vertoond: de geldhoeveelheid krimpt!

Voor het eerst in de 11-jarige geschiedenis van de EMU is het aantal euro's in omloop gedaald. In november was M3 (een ruime definitie van de geldhoeveelheid) 0,2 procent onder het niveau van een jaar eerder.

Wat zegt dit cijfer?

1. Het ongekend ruime monetaire beleid van de ECB heeft tot nu toe weinig effect. Dat is het aloude probleem van 'duwen met een touwtje'; een centrale bank kan de geldgroei wel verkleinen, maar moeilijk vergroten.

2. Banken lenen minder uit aan bedrijven en burgers dan een jaar geleden. De kredietcrisis is nog niet voorbij.

3. Maar de oorzaak van de dalende kredietverlening ligt waarschijnlijk vooral aan de vraagkant. Natuurlijk, banken zijn strenger geworden, maar als de kredietkrimp een direct gevolg was van krentierigheid van de banken, dan had de daling veel eerder moeten inzetten. Nu lijken vooral de lage investeringen door bedrijven en de lage omzetten op de huizenmarkt een verklaring voor de kredietkrimp.

4. Voordeel: de ECB hoeft de rente nog lang niet te verhogen!

5. Al met al: krimp van de geldhoeveelheid is een opmerkelijk fenomeen, dat eigenlijk niet past bij een (licht) groeiende economie. Maar we hoeven er niet van in paniek te raken.

Dirk Scheringa en ik staan weer quitte

 
Dat is nog eens leuk terugkomen van de skivakantie: het geld is binnen! De Nederlandsche Bank heeft per spoedoverschrijving mijn verdwenen DSB-spaargeld op mijn rekening gestort.

Ik hoefde slechts een simpel webformulier in te vullen en de raderen van het depositogarantiestelsel gingen voor me draaien.

Bedankt DNB, en bedankt alle Nederlandse spaarbanken die het garantiestelsel bekostigen. Bedankt voor het terugbezorgen van mijn roekeloos gespaarde dertig euro en één cent.

(zie ook eerdere post: Ik ben DSB-gedupeerde!)

 

Hoe nutteloos is de econoom?

De Amerikaan Paul Krugman, winnaar van de Nobelprijs voor de economie in 2008, noemde het grootste deel van macro-economische wetenschap van de afgelopen dertig jaar "op z’n best spectaculair nutteloos, en op z’n slechtst duidelijk schadelijk".

 

De Brits-Nederlandse econoom Willem Buiter stelde dat "de meeste van de theoretische macro-economische innovaties sinds de jaren zeventig op z’n best naar zichzelf verwijzende, naar binnen kijkende afleidingen zijn gebleken". Volgens Buiter – vanaf 2010 de nieuwe hoofdeconoom van Citibank – werd het meeste economische onderzoek gedreven door "de interne logica, het verzonken intellectueel kapitaal en de esthetische puzzels van aanvaarde onderzoeksprogramma’s", en niet door "een krachtige wens om te begrijpen hoe de economie werkt".

Is de crisis in de economische wetenschap net zo groot als die in de financiële sector? Misschien wel. Ik denk dat iedere student die de afgelopen kwart eeuw zijn economieboek opensloeg gedacht heeft: hier is iets helemaal misgegaan. In dat boek staan wiskundige modellen, waarin uitzonderlijke rekenwonders figureren, die in staat zijn iedere denkbare en ondenkbare toekomst te calculeren. Ze kennen hun eigen behoeften tot in alle details en zijn er zeker van zijn dat die behoeften onveranderlijk zijn.

 

De modellen beschrijven een foutloze wereld waarin voor ieder product of dienst een goed werkende markt is, waar informatie kosteloos is en alle prijzen de schaarsteverhoudingen perfect weergeven. De rationele homo economicus, wandelend in het economisch paradijs en mijmerend over utopische marktwerking – het kost een beetje universitair docent al gauw een college of vijf om dit beeld aan de sceptische eerstejaars te slijten.

 

Economen zitten met hun hoofd in een door henzelf uitgeblazen roze wolk van economische idylle. Geen wonder dat ze van de harde realiteit van de kredietcrisis niets begrijpen.

Lees verder op de site van De Groene Amsterdammer…

Privacy schijnargument in discussie km-heffing

Tegenstanders van de kilometerheffing beginnen telkens weer over de schending van de privacy die rijden met een gps-kastje veroorzaken. Op zich een legitiem argument. Maar toen het bijvoorbeeld het patiëntdossier, de verplichte bewaartermijn van emails en surfgedrag, de vingerafdruk op het paspoort,werden ingevoerd, hoorde je veel minder klachten.

Ook over het absurde aantal telefoontaps in Nederland is het volk niet in opstand gekomen.  En zetten al die critici altijd hun mobieltje af als ze in de auto stappen? KPN en Vodafone weten precies waar je bent en was.

Anyway, het is nu wetenschappelijk aangetoond dat privacy in de discussie over de kilometerheffing een gelegenheidsargument is. Psychologen van de RUG ontdekten: 'Het privacybezwaar lijkt vooral te leven bij mensen die verwachten er financieel op achteruit te gaan'.  Betrapt! 

Hier het hele persbericht.

(Tip voor de onderzoekers: zet volgende keer een linkje naar het hele onderzoek in het persbericht, we raadplegen graag de originele bron...)

Europa mag Griekenland redden (en zal dat ook doen)

Duidelijke taal van de Belgische econoom Paul de Grauwe vandaag. Op de economensite VoxEU schrijft hij dat als Griekenland echt in betalingsproblemen komt, andere eurolanden zullen bijspringen. Dat is in hun eigen belang.

Maar er was toch zoiets als een 'no-bail-out-clausule' in het EU-Verdrag? Een misverstand, schrijft De Grauwe:

"It is sometimes said that bail-outs in the Eurozone are illegal because the Treaty says so. But this is a misreading of the Treaty. The no-bail-out clause only says that the EU shall not be liable for the debt of governments, i.e. the governments of the Union cannot be forced to bail out a member state. But this does not exclude that the governments of the EU freely decide to provide financial assistance to one of the member states. In fact this is explicitly laid down in Article 100, section 2.

Eurozone governments have the legal capacity to bail out other governments, and in my opinion they are very likely to do so in the Eurozone if the need arises."

Ik schreef hier vorige week dit over.

 

De ontvoering van Europa door Zeus (vermomd als stier)

Krugman trekt van leer

NYT-columnist Paul Krugman (Nobelprijs economie 2008) trekt heerlijk van leer tegen de Republikeinse congresleden die unaniem tegen meer toezicht op de banken stemden:

..with the meltdown caused by a runaway financial system still fresh in our minds, and the mass unemployment that meltdown caused still very much in evidence — every single Republican and 27 Democrats voted against a quite modest effort to rein in Wall Street excesses.

  

Verderop schrijft hij:

 

In part, the prevalence of this narrative reflects the principle enunciated by Upton Sinclair: “It is difficult to get a man to understand something when his salary depends on his not understanding it.” As Democrats have pointed out, three days before the House vote on banking reform Republican leaders met with more than 100 financial-industry lobbyists to coordinate strategies. But it also reflects the extent to which the modern Republican Party is committed to a bankrupt ideology, one that won’t let it face up to the reality of what happened to the U.S. economy.

Lees de hele column hier.

Kredietcrisis flakkert weer op, ditmaal in Oostenrijk

Voor wie dacht dat de kredietcrisis voorbij is: vergeet het maar. Vanochtend nationaliseerde de Oostenrijkers Hypo Group Alpe Adria, de zesde bank van het land. Behalve in Oostenrijk is de bank groot in de balkanlanden. Details hier.

Wanneer stapt Schwarzenegger uit de dollar?

Het is vast niet één-op-één vergelijkbaar, maar toch deze vraag: als de BBB-rating van Griekenland zo slecht is voor de euro, waarom is de BBB-rating van het bijna failliete California (sinds juli dit jaar) dan niet nog veel slechter voor de dollar?

Griekenland is veel minder belangrijk voor euroland dan California voor 'dollarland'. Waar blijft de speculatie in de financiële pers dat de staat van gouverneur Arnold Schwarzenegger "uit de dollar zal stappen"?

Waarmee ik overigens niet de problemen van Griekenland wil bagatelliseren. Hier een mooi overzicht van de ellende in dat land van BusinessInsider.com.

Verbod op bail out Griekenland is niet spijkerhard

Het Financieele Dagblad schrijft het vanochtend maar liefst in vier verschillende artikelen: het EU-Verdrag verbiedt lidstaten om elkaar financieel te steunen. Volgens mij is dat te boud gesteld. Het Verdrag verbiedt het, maar staat het ook toe…

 

In het Verdrag van Maastricht is een duidelijke regel afgesproken: geen reddingsoperaties tussen eurolanden. Deze zogenoemde 'no-bailout-clausule', is in het nieuwe 'Verdrag Betreffende de Werking van de Europese Unie' (voorheen: Verdrag van Lissabon) ongewijzigd opgenomen:

 

Artikel 125, lid 1 De lidstaten zijn niet aansprakelijk voor de verbintenissen van centrale overheden, regionale, lokale of andere overheden, andere publiekrechtelijke lichamen of openbare bedrijven van een andere lidstaat en nemen deze verbintenissen niet over, onverminderd de wederzijdse financiële garanties voor de gemeenschappelijke uitvoering van een specifiek project.

 

Eurolanden mogen elkaar in principe dus niet te hulp schieten. Dat hebben de we in 1992 zo bedacht, precies om de huidige situatie te voorkomen. Een land dat kan rekenen op steun van andere eurolanden zal minder voorzichtig begroten. Een te hoge staatschuld kan toch worden afgewenteld op de buren.

 

Om dat voor het eurogebied als geheel desastreuze opportunisme de pas af te snijden, werd het no-bailout-gebod opgesteld. De Grieken kunnen niet aankloppen Europa.

 

Maar helaas, zoals met alles in Europa, is het Verdrag niet eenduidig. Er is nog een artikel over hulp aan landen in financiële nood:

 

Artikel 122, lid 2 In geval van moeilijkheden of ernstige dreiging van grote moeilijkheden in een lidstaat, die worden veroorzaakt door buitengewone gebeurtenissen die deze lidstaat niet kan beheersen, kan de Raad op voorstel van de Commissie, onder bepaalde voorwaarden communautaire financiële bijstand aan de betrokken lidstaat verlenen.

 

In mensentaal: onder buitengewone omstandigheden (bijvoorbeeld een kredietcrisis en wereldwijde recessie?), mogen de EU-landen toch besluiten om te hulp te schieten.

 

In het Verdrag van Maastricht was daar nog een unaniem besluit voor nodig en had iedere lidstaat dus een vetorecht. In het nieuwe EU-Verdrag wordt van unanimiteit niet meer gerept. De deur voor directe steun aan Griekenland is dus niet potdicht.